استاندارد رطوبت CH, NH و SH در لودسل چیست؟ تفاوت آن‌ها طبق OIML R60

رطوبت یکی از عوامل محیطی است که می‌تواند بر عملکرد تجهیزات اندازه‌گیری، از جمله لودسل‌ها، تأثیر بگذارد. به همین دلیل، هنگام بررسی مشخصات فنی بعضی لودسل‌ها ممکن است با عبارت‌هایی مانند CH، SH و NH روبه‌رو شوید. اما این کدها دقیقاً چه معنایی دارند؟ آیا SH به معنی ضدآب بودن لودسل است؟ تفاوت آن با CH چیست و هنگام خرید لودسل باید به کدام مورد توجه کرد؟ در این مقاله از آسا، استاندارد رطوبت CH, NH و SH در لودسل و طبقه‌بندی رطوبتی لودسل‌ها را بر اساس استاندارد OIML R60 بررسی می‌کنیم.

چرا رطوبت در عملکرد لودسل اهمیت دارد؟

لودسل‌ها معمولاً در محیط‌های صنعتی مختلفی استفاده می‌شوند؛ از کارخانه‌ها و خطوط تولید گرفته تا باسکول‌ها، مخازن توزین، صنایع غذایی و محیط‌های روباز. در چنین شرایطی، عواملی مانند رطوبت محیط، تغییرات دما و شرایط آب‌وهوایی می‌توانند بر پایداری عملکرد تجهیزات اندازه‌گیری تأثیر بگذارند. به همین دلیل، استانداردهای بین‌المللی علاوه بر مشخصاتی مانند ظرفیت و کلاس دقت، نحوه ارزیابی عملکرد لودسل در شرایط محیطی را نیز مشخص می‌کنند. یکی از مهم‌ترین استانداردها در این زمینه، OIML R60 است.

تفاوت CH، SH و NH در لودسل چیست؟

استاندارد OIML R60 برای لودسل‌ها، سه کلاس مرتبط با شرایط رطوبتی تعریف می‌کند:

نکته مهم این است که CH، SH و NH درجه حفاظت IP نیستند. این کدها به طبقه‌بندی و آزمون عملکرد لودسل در ارتباط با شرایط رطوبتی، طبق الزامات استاندارد OIML R60 مربوط می‌شوند.

لودسل CH چیست؟

CH مخفف Cyclic Humidity یا «رطوبت چرخه‌ای» است. در این کلاس، لودسل تحت شرایط آزمون رطوبتی چرخه‌ای قرار می‌گیرد تا بررسی شود تغییرات شرایط محیطی چه تأثیری بر عملکرد و خروجی آن دارند. به زبان ساده، در این آزمون بررسی می‌شود که پس از قرار گرفتن لودسل در چرخه تعریف‌شده دما و رطوبت، آیا تغییرات عملکرد آن همچنان در محدوده مجاز استاندارد باقی می‌ماند یا خیر. این کلاس برای ارزیابی پایداری عملکرد لودسل در برابر تغییرات محیطی اهمیت دارد. یک نکته کاربردی نیز این است که طبق OIML، لزومی ندارد عبارت CH حتماً روی لودسل درج شود. بنابراین نبودن علامت CH روی بدنه یک لودسل لزوماً به معنی نداشتن این کلاس نیست.

لودسل SH چیست؟

SH مخفف Steady-State Humidity است و به کلاس دیگری از آزمون رطوبتی در استاندارد OIML R60 اشاره دارد. در این حالت، عملکرد لودسل در شرایط رطوبتی مشخص‌شده توسط استاندارد ارزیابی می‌شود. تفاوت اصلی با CH در روش ارزیابی عملکرد است. در کلاس SH، عملکرد متروولوژیکی لودسل در شرایط آزمون رطوبتی بررسی می‌شود و لودسل باید الزامات مربوط به حداکثر خطای مجاز یا MPE را رعایت کند. به بیان ساده‌تر، استاندارد تنها به این موضوع توجه نمی‌کند که لودسل پس از پایان آزمون چه تغییری کرده است؛ بلکه عملکرد اندازه‌گیری آن در شرایط تعریف‌شده آزمون نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، SH را نباید صرفاً به معنی «مقاوم‌تر در برابر آب» دانست. SH یک کلاس آزمون و عملکرد متروولوژیکی طبق استاندارد OIML است.

لودسل NH چیست؟

NH مخفف No Humidity است. لودسلی که در این کلاس قرار می‌گیرد، برای برآورده‌سازی الزامات آزمون‌های رطوبتی مربوط به CH یا SH طبقه‌بندی نشده است. البته این موضوع به این معنی نیست که یک لودسل NH حتماً در محیط مرطوب خراب می‌شود یا هیچ مقاومتی در برابر رطوبت ندارد. این تنها بیان می‌کند که آن لودسل مطابق الزامات آزمون رطوبتی کلاس CH یا SH ارزیابی نشده است. بنابراین، هنگام انتخاب لودسل برای محیط‌هایی با شرایط رطوبتی خاص، تنها نگاه کردن به عبارت NH، CH یا SH کافی نیست و باید سایر مشخصات فنی، از جمله درجه حفاظت بدنه و شرایط واقعی محل نصب نیز بررسی شوند. برخلاف CH، کلاس‌های SH و NH باید به‌صورت مشخص روی لودسل یا در مشخصات آن اعلام شوند.

تفاوت اصلی CH و SH چیست؟

تفاوت CH و SH را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد:

هر دو کلاس به ارزیابی عملکرد لودسل در ارتباط با رطوبت مربوط هستند، اما نوع آزمون و معیار ارزیابی عملکرد در آن‌ها متفاوت است.

بنابراین، نمی‌توان به‌سادگی گفت که SH همان CH اما با کیفیت بالاتر است. این دو، کلاس‌های متفاوتی با روش‌ها و الزامات آزمون متفاوت هستند. با این حال، در کاربردهایی که پایداری عملکرد سیستم اندازه‌گیری در شرایط رطوبتی اهمیت بالایی دارد، توجه به کلاس رطوبتی لودسل می‌تواند یکی از معیارهای مهم انتخاب باشد.

تفاوت CH، SH و NH با استاندارد IP چیست؟

یکی از اشتباهات رایج این است که کلاس‌های CH و SH با درجه حفاظت IP اشتباه گرفته شوند. برای مثال، IP67 یا IP68 نشان‌دهنده میزان حفاظت بدنه تجهیز در برابر نفوذ گردوغبار و آب است. اما CH، SH و NH به طبقه‌بندی و ارزیابی عملکرد لودسل در آزمون‌های مرتبط با رطوبت طبق استاندارد OIML R60 مربوط هستند. بنابراین ممکن است یک لودسل هم‌زمان دارای مشخصاتی مانند موارد زیر باشد:

SH + IP68

این به این معنی نیست که SH و IP68 یک مفهوم هستند؛ بلکه هر کدام ویژگی متفاوتی از لودسل را بیان می‌کنند. به زبان ساده:

• IP : میزان حفاظت فیزیکی بدنه در برابر نفوذ عوامل خارجی مانند آب و گردوغبار
• CH / SH / NH : طبقه‌بندی و الزامات آزمون عملکرد لودسل در ارتباط با شرایط رطوبتی طبق OIML R60

به همین دلیل، هنگام انتخاب لودسل برای محیط‌های مرطوب، بهتر است هر دو مشخصه بررسی شوند.

هنگام خرید لودسل به چه چیزی توجه کنیم؟

اگر لودسل قرار است در محیطی با رطوبت بالا، تغییرات شرایط آب‌وهوایی یا شرایط صنعتی خاص استفاده شود، تنها ظرفیت و کلاس دقت نباید معیار انتخاب باشند. بهتر است موارد زیر نیز بررسی شوند:

• کلاس رطوبتی لودسل طبق استاندارد OIML
• درجه حفاظت IP
• شرایط واقعی محیط نصب
• وجود آب، بخار، گردوغبار یا شست‌وشوی صنعتی
• تغییرات دمای محیط
• میزان حساسیت سیستم توزین به خطا و تغییرات اندازه‌گیری

انتخاب صحیح باید بر اساس مجموعه این عوامل انجام شود، نه فقط یک مشخصه فنی.

لودسل‌های آریا سنجش آسیا و استاندارد SH

آریا سنجش آسیا در زمینه طراحی و تولید تجهیزات اندازه‌گیری وزن، از جمله لودسل، فعالیت دارد. لودسل‌های این مجموعه دارای استاندارد SH هستند. این مشخصه نشان می‌دهد که عملکرد لودسل بر اساس الزامات کلاس رطوبتی SH در استاندارد OIML R60 ارزیابی شده است. در نتیجه، هنگام بررسی مشخصات فنی یک لودسل، علاوه بر ظرفیت، کلاس دقت و درجه حفاظت IP، کلاس رطوبتی نیز می‌تواند اطلاعات مهمی درباره الزامات آزمون و عملکرد مورد انتظار آن ارائه دهد.

جمع‌بندی

عبارت‌های CH، SH و NH که در مشخصات برخی لودسل‌ها دیده می‌شوند، به طبقه‌بندی رطوبتی آن‌ها طبق استاندارد OIML R60 مربوط هستند. CH به آزمون رطوبت چرخه‌ای، SH به ارزیابی عملکرد در شرایط رطوبتی پایدار تعریف‌شده و NH به لودسل‌هایی اشاره دارد که برای الزامات آزمون‌های رطوبتی CH یا SH طبقه‌بندی نشده‌اند. نکته مهم این است که این طبقه‌بندی با درجه حفاظت IP متفاوت است. بنابراین، برای انتخاب یک لودسل مناسب در محیط‌های صنعتی یا مرطوب، بهتر است هم‌زمان به کلاس رطوبتی، درجه حفاظت IP، دقت موردنیاز و شرایط واقعی محل نصب توجه شود. در نهایت، بررسی دقیق مشخصات فنی و انتخاب لودسل متناسب با شرایط کاری، می‌تواند نقش مهمی در حفظ دقت، پایداری و عملکرد بلندمدت سیستم توزین داشته باشد.